Aanmelden
Theatermaker en theoloog Kees van der Zwaard schreef een boeiende monoloog over Luther, de aanstichter van de Reformatie, vijfhonderd jaar geleden. In Hier sta ik duikt hoofdpersoon Maarten in de spannende, wonderlijke en soms grimmige gedachtewereld van Luther. Die confronteert hij met onze eigentijdse cultuur en zijn eigen persoonlijke geschiedenis. Zo ontstaat een monoloog over vriendschap en verraad, God en het geweten, de duivel en de vrije wil – voortgedreven door het verlangen naar wat ooit genade werd genoemd.

Een aparte rol is weggelegd voor een computergestuurd draaiorgel, dat Bach en blues laat horen. De composities en arrangementen zijn van Hans Hasebos. De regie is in handen van Cilia Hogerzeil, artistiek leider van Muziektheater Hollands Diep.

Datum: zaterdag 30 september 2017
Plaats: Maranathakerk
Tijd: 20 uur
Bijdrage: € 5 (inclusief koffie/thee)

Aanmelden
Thema: (Contra-)Reformatie

De veranderingen in de eerste helft van de zestiende eeuw in Midden- en West-Europa en de (godsdienstige) gevolgen daarvan.
Tiende editie, zes lezingen, vier verschillende inleiders.

In de eerste helft van de zestiende eeuw doen zich grote veranderingen voor in grote delen van Europa, zowel op godsdienstig, economisch, maatschappelijk als sociaal terrein. Hoewel deze ontwikkelingen niet los van elkaar zijn te zien, spelen de godsdienstige veranderingen in deze lezingencyclus uiteraard een betekenisvolle rol. Niet voor niets valt de keuze dit jaar op deze periode: het is immers 500 jaar geleden dat Luther zijn 95 stellingen op de deur van de kerk te Wittenberg spijkerde en daarmee, onbedoeld, de Reformatie in gang zette. Het was helemaal niet zijn bedoeling te komen tot een afscheiding van de katholieke kerk. Het ging hem erom fouten die in de loop der eeuwen in de leer en de beleving waren geslopen recht te zetten. Hij zette echter een ontwikkeling in gang die onomkeerbaar bleek te zijn. Nu waren er al eerder pogingen gedaan om misstanden in de kerk aan de kaak te stellen, bijvoorbeeld door Johannes Hus, maar steeds had de kerk, geholpen door de vorsten, kans gezien protesten de kop in te drukken. Om welke redenen het nu niet meer lukte en er een splitsing volgde tussen de gevestigde leer, nu bekend als het katholicisme, en het protestantisme, zal in deze inleidingen uit de doeken worden gedaan. Naast Luther waren er nog andere hervormers actief, zoals Calvijn en Zwingli. Ook aan hun opvattingen zal aandacht worden besteed. Een vaak onderbelicht aspect vormen de vrouwen van de hervormers. Wat was hun rol en hadden zij ook invloed op de godsdienstige veranderingen?

Een minder fraai gevolg van de hervorming zijn de beeldenstormen. Het betreft hier vernieling op grote schaal van religieuze kunst, waaronder heiligenbeelden. Hoewel veroordeeld door de hervormers hebben die zich ruim een eeuw lang voorgedaan. In ons land vond de meest ingrijpende Beeldenstorm plaats in 1566. Op de oorzaken en de gevolgen daarvan zal nader worden ingegaan. Een niet onbelangrijke rol speelt ook de kerkmuziek. Volgens Luther, van oorsprong een strenge Augustijner monnik, hoorden theologie en muziek onlosmakelijk bij elkaar. Vanuit deze zienswijze begon hij godsdienstige liederen te componeren in de Duitse taal. Zijn liederen en die van zijn vele navolgers staan bekend onder de naam koraal. Binnen de katholieke kerk werd al voor de Reformatie nagedacht over noodzakelijke veranderingen. De Reformatie bracht dit in een stroomversnelling: de Contrareformatie. Wat hieronder allemaal is te verstaan en de rol die de Jezuïeten hierin speelden, komt voor het voetlicht. Natuurlijk ook de in het concilie van Trente ontwikkelde theorievorming en wat er in de praktijk van terechtkwam, mede ten aanzien van de katholieke kerkmuziek.

Het hierboven toegelichte thema biedt stof voor de volgende inleidingen:

Vrijdag 6 oktober 2017
Inleider: Kees Janse
Titel: Globaal overzicht van de grote veranderingen in de eerste helft van de zestiende eeuw in West- en Midden-Europa

Vrijdag 20 oktober 2017
Inleider: Jan Plugboer
Titel: Leven en werk van Maarten Luther

Vrijdag 3 november 2017
Inleider: Joke Rijnoudt
Titel: Leven en werk van Johannes Calvijn
Vrouwen van de Reformatie

Vrijdag 17 november 2017
Inleider: George Koopmans
Titel: Oorzaken en gevolgen van beeldenstormen

Vrijdag 24 november 2017
Inleider: Kees Janse
Titel: Contrareformatie of katholieke restauratie

Vrijdag 15 december 2017
Inleider: George Koopmans
Titel: Kerkmuziek in de tijd van de Reformatie en Contrareformatie evenals de doorwerking daarvan

Excursie

Bij voldoende deelname volgt er een excursie op vrijdag 1 december 2017. Bezocht wordt dan de Dom te Utrecht waar nog duidelijke sporen zijn te vinden van de Beeldenstorm van 7 maart 1580. Na de lunch gaan we naar de expositie over Maarten Luther in museum Het Catharijneconvent, eveneens te Utrecht.

Data: vrijdagmiddagen 6 en 20 oktober,
3, 17 en 24 november, 15 december 2017
Tijd: 15 – 17 uur
Plaats: Parochiecentrum Dorpsstraat 113
1901 EK Castricum
Bijdrage: € 20

Aanmelden
Door drs. Hanneke Klinkert-Koopmans.

Geloof heeft mensen door de eeuwen heen geïnspireerd tot het schrijven van poëzie. Vele liederen en gedichten getuigen hiervan. Niet veel daarvan zullen na 3000 jaar nog gelezen worden en zelfs in een nieuw jasje gestoken. De Psalmen zijn nog steeds een inspiratiebron voor vele hedendaagse dichters.

Dit jaar zal neerlandica Hanneke Klinkert-Koopmans opnieuw een cursus geven over de weerklank van de aloude psalmen in eigentijdse poëzie. Wij zullen op de psalmen geïnspireerde gedichten en liederen lezen van o.a. Imme Dros, Maria de Groot, Ramsey Nasr, Drs. P, Jan Willem Schulte Nordholt, M. Vasalis, Anne Vegter en Marjoleine de Vos.

Prof. Dr. Niek Schuman zal in het kader van deze cursus op zondag 4 maart om 15 uur in de Dorpskerk een lezing houden over Poëzie in het vierde Davidspsalter (Psalm 138-145). Hij zal uitleggen hoe in het psalter als geheel een kernmoment te vinden is bij Psalm 88/89 en 90, maar het hoofdaccent op de genoemde collectie ligt (m.n. Psalm 139!)

Data: donderdagmorgen 12 oktober, 9 november, 14 december 2017, 11 januari, 8 februari, 8 maart, (ev. 12 april) 2018
Tijd: 9.30 – 11.30 uur
Plaats: De Schakel
Bijdrage: € 20 inclusief koffie/thee + reader

Aanmelden
De synagogedienst op zaterdag ontrafeld

Allereerst komt de inrichting van de sjoel aan de orde. Vervolgens behandelen we de opbouw van de dienst. Belangrijke elementen zijn: het ochtendgebed, de lofprijzingen, het zeggen van psalmen, de geloofsbelijdenis, (het Shema) en het staand gebed, de Amidah. Het belangrijkste onderdeel is de lezing uit de Thora met de rituelen er omheen. Dan volgen doorgaans de derasja (de preek) en de afsluitende gebeden. Daarna komt de gemeente bijeen voor de kidoesj.

Er zijn vragen te over die een antwoord verdienen. Bijvoorbeeld: Wat is de rol van de rabbijn, wie mogen er een derasja houden? Waarom wordt er zingend uit de thora gelezen? Dit ‘layenen’ wordt toegelicht en er wordt een stukje gelayend.

In de loop der tijd zijn bepaalde gebruiken zo ingeburgerd dat ze een vaste plaats hebben gekregen. Dit zijn de ‘minhagiem’. Die kunnen dus plaatselijk verschillen. Het ene Hebreeuws is het andere niet; er zijn verschillende uitspraken mogelijk. In ons land neemt de sefardische uitspraak een steeds belangrijker plaats in, hoewel in sommige streng orthodoxe kringen de asjekanazische uitspraak nog immer gebezigd wordt. Kortom, vraag alles wat je altijd al had willen weten.

Datum: dinsdag 17 oktober 2017
Tijd: 20 uur
Plaats: Maranathakerk (zaal 4)
Bijdrage: € 3 (inclusief koffie/thee)

Aanmelden
Een leeskring o.l.v. ds. Dick van Arkel

Op verzoek is er dit seizoen ook een leeskring toegevoegd aan het programma van de Raad van Kerken Castricum. We lezen ‘Geloven tegen beter weten in’, theologisch boek van het jaar 2015, geschreven door Wil van den Bercken, emeritus hoogleraar Russisch christendom.

Christelijk geloof is geen levensbeschouwelijke vanzelfsprekendheid. Dat is het nooit geweest, ook niet toen het christendom eeuwenlang de westerse cultuur en godsdienst domineerde. In de geseculariseerde samenleving van vandaag vergt geloof meer dan ooit een persoonlijke keuze en een individuele instemming met de universele betekenis ervan.
Al even persoonlijk is de keuze voor het atheïsme, want niemand wordt als atheïst geboren.

Geloof en atheïsme zijn parallelle verschijnselen.
Reeds in de psalmen uit de begintijd van de monotheïstische godsdienst wordt melding gemaakt van mensen die zeggen “Er is geen god”. Toen was dat een minderheidsstandpunt, nu heeft, althans in de westerse wereld, de ontkenning van het bestaan van God een stevige filosofische en praktische positie. Wie gelooft, doet dat tegen het ‘betere weten’ van het moderne atheïsme in.

Waarom kun je in God geloven? Deze vraag roept weer andere vragen op: wat is de kern van het christelijk geloof en wat is het bijzondere van het evangelie?

Maar evenzeer dringt zich de vraag op: hoe overtuigend zijn de atheïstische argumenten?

Ook gelovigen moeten zich kunnen verantwoorden voor hun levensbeschouwing, maar geloof is niet de uitkomst van een logische of wetenschappelijke redenering – het is een religieuze invulling van menselijke grondervaringen.

Data: donderdagen 19 oktober, 2, 16 en 30 november 2017
Tijd: 20-22 uur
Plaats: Maranathakerk (zaal 4)
Bijdrage: € 5 (inclusief koffie/thee)

Aanmelden
‘Muziek uit de hemel’

Zo wordt de muziek die in de oosters-orthodoxe Kerk wordt gezongen wel genoemd. Deze muziek is te beluisteren in de kerk van Rusland, Oekraïne. Wie het heeft meegemaakt, is getroffen door de intense schoonheid ervan. Ds. Theo Hop, emeritus predikant in Hillegom, houdt zich er al jaren, met veel genoegen, mee bezig. Uit zijn mega cd verzameling heeft hij een programma samengesteld waar u erg van onder de indruk zult zijn: zulke indringende zang door conservatorium geschoolde stemmen. Het is muziek die je raakt. “Ik voel het in mijn lijf,” zei iemand eens.

De avond wordt gehouden in de Dorpskerk, verlicht met kaarsen en iconen. Geef uzelf een avond die u niet snel zult vergeten.

Datum: dinsdag 21 november 2017
Plaats: Dorpskerk
Tijd: 20 uur
Bijdrage: € 3

Aanmelden
Dit majestueuze werk van Bach bestaat uit zes cantates, die vroeger alle zes apart werden uitgevoerd tijdens de erediensten, als onderdeel van de gewone kerkdienst. Tegenwoordig worden deze zes cantates als een groot stuk (oratorium) uitgevoerd. Bach zet een spannende verhaallijn op en houdt die lijn ook goed in de gaten, zoals een filmregisseur dat met het script doet.

Het is belangrijk om te begrijpen hoe men in die dagen het kerstfeest beleefde. Luther had daar een hele duidelijke mening over en Bach, die een trouwe volgeling van Luther was, dacht daar niet anders over. Welke muzikale vormen gebruikte Bach voor zijn oratorium en welke instrumenten gebruikte hij?

Het komt in deze lezing allemaal aan de orde. Aan de hand van geluidvoorbeelden en video’s maken we kennis met dit imposante werk. Ook hier weer volop symboliek en diepere betekenissen. Een ding is zeker: na het bijwonen van deze lezing krijgt u nog meer zin in Kerst dan u al had.

Datum: zaterdag 9 december 2017
Tijd: 20 uur
Plaats: Maranathakerk
Bijdrage: € 3 (inclusief koffie/thee)

Fred Suring werkte als docent fluit, muziekgeschiedenis en coördinator kunsteducatie bij Cool kunst en cultuur in Heerhugowaard

Aanmelden
Lezing door Cees Tromp

Wat bezielde middeleeuwse pelgrims om op weg te gaan naar Santiago? Waarom in gevaarlijke, donkere tijden half Europa doorlopen naar dit ‘Veld van de sterren’? Hun stemmen klinken niet meer, maar hun tekens zijn er nog wel.

Gehakt in steen

Fabeldieren, menselijke figuren in tegennatuurlijke houdingen en fantasierijke monsters bevolken muren, zuilen en kapitelen van middeleeuwse abdijen, kerken en kloosterhoven. Zij richten de blik op fraaie hoogten en grove diepten, op de lichtzijde en de schaduwzijde van het menselijk bestaan.

De ontwerpers en uitvoerende kunstenaars hebben vanuit een krachtig geestelijk leven en een onuitputtelijke decoratieve fantasie een grandioze reeks uit de ruige steen gehouwen kunstwerken gecreëerd die behoren tot de meest waardevolle bezittingen van de mensheid. Onderweg naar Santiago tref je ze aan. De pelgrimstocht naar Santiago voert langs hoogtepunten van Romaanse kunst rond de vier pelgrimswegen in Frankrijk en Spanje. Wij bezoeken o.a: St. Michel–de-Cuxa, Prieuré-de- Serrabonne, San Juan de la Peña, Peñalba de Santiago, St. Benoît sur-Loire, Vézelay, Autun, Anzy le Duc, Montceaux-l’Etoile, Conques en Moissac.

Datum: vrijdag 5 en 19 januari 2018
Tijd: 20 uur
Plaats: Maranathakerk
Bijdrage: € 5 (inclusief koffie/thee)

Aanmelden
Een leerhuis bij (het begin van) het Bijbelboek Exodus door ds. Dick van Arkel.

Met elkaar om de tafel rond de Schrift, dat is de essentie van het leerhuis zoals dat voortkomt uit de Joodse traditie. Samen heel nauwkeurig de Bijbeltekst lezen, nadenkend en pratend over wat er in de tekst nu precies gezegd wil worden.

In twee uur wordt de Bijbeltekst gelezen in een vertaling die dicht bij de Hebreeuwse Bijbeltekst staat met enkele uitleggende kanttekeningen of commentaar van de rabbijnen.

Hoe verliep de weg van de bevrijding van het volk Israël uit het slavenhuis Mitsrajiem (=Egypte dat ‘nauw land’ betekent) naar het land van belofte?

Het is het verhaal dat zo centraal staat in de hele Tenach, ons Oude Testament, en is dus van cruciaal belang. Deze bevrijding was een lang proces en de weerstand ertegen was groot. Deze geschiedenis is in het Jodendom symbool geworden voor alle situaties van benauwdheid. (Exodus 15:20-21)

Wat leren deze verhalen ons over onze eigen bevrijding uit moderne ‘slavernij’, uit ‘benauwdheid’ om te komen tot ‘vrijheid van leven’?

Data: dinsdagen 16 januari en 6 februari 2018
Tijd: 20 uur
Plaats: Maranathakerk
Bijdrage: € 5 (inclusief koffie/thee)

Aanmelden
Met de komst van het Evangelie naar Europa kwam ook het geven van eer aan de ene Schepper naar deze streken. De idee omtrent de natuur als eeuwig, altijd al aanwezig en bestuurd door tal van goden, verbleekte. De aarde zelf had geen stem, maar diende de mens bovenmate. Die dienstbaarheid werd verondersteld onbegrensd te zijn.

De sterke opkomst van de natuurwetenschappen vanaf 1600 gevolgd door de technische wetenschappen na 1800 bracht ingrijpende veranderingen. Dit maakte het mogelijk te groeien naar betere leefomstandigheden voor de mens, met name voor de werkers. De vraag naar voedsel, allerlei grondstoffen en energie nam sterk toe evenals het achterlaten van zeg afval.

De criteria voor de door de technische wetenschappen gehanteerde denkbeelden, modellen genoemd, schoven geleidelijk van respect naar vergroten van de opbrengsten op bijna elk gebied van productie; sneller en meer tegen minder kosten.

De rode draad begint deze avond bij het ons kort verdiepen in de Grieks-Romeinse kijk op ‘respect voor de natuur’ en de Joods-Christelijke zienswijze op de schepping. We proberen vervolgens te herkennen hoe bij de geleidelijk ontwikkelde benadering in de natuurwetenschappen voor het onderzoeken van de werkelijkheid, bepaalde aspecten wel en andere aspecten niet worden belicht. Inzicht in de mogelijke gevolgen van de beperkingen van de gehanteerde modellen is daarbij van groot belang. Ook inzicht in de samenhang tussen de verschillende aspecten wordt steeds belangrijker. Naast richtingwijzers vanuit de wetenschap zelf en vanuit de politiek, bijvoorbeeld als besproken op de Conferentie over het milieu in 2015 in Parijs, luisteren we daartoe naar de visie op ‘leven met grenzen’ van Rowan Williams (tot 2012 hoofd van de Anglicaanse Kerk) en de gezaghebbende Encycliek ‘Laudato Si’ (‘Wees geprezen mijn Heer’), die in mei 2015 is uitgebracht door Paus Franciscus.

Datum: dinsdag 20 februari 2018
Tijd: 20 uur
Plaats: Maranathakerk
Bijdrage: € 3 (inclusief koffie/thee)

Niet iedereen gaat weg in de zomer. Voor thuisblijvers en andere gegadigden organiseerde de Raad van Kerken de laatste jaren in juli en augustus een serie filmavonden volgens het concept: maaltijd, film en een goed gesprek.

Gezien de grote belangstelling voor deze avonden bestaat de kans dat in 2018 opnieuw een serie zomerse filmavonden wordt opgezet.

Informatie daarover komt tijdig in de kerkbladen en/of in de plaatselijke kranten.

Zin in film 2017

Samen eten, een film en daarna een gesprek. Een goede opzet voor mooie avonden is de ervaring. Daarom biedt de Raad van Kerken in Castricum opnieuw vier zinnige zomeravonden …..

voor iedereen die het leuk vindt om samen een hapje te eten – eenvoudig, soep, een broodje – en om een film te zien die inspireert en uitnodigt om daarover van gedachten te wisselen.

Het belooft weer een boeiende serie te worden met films die te omschrijven zijn als ‘diepzinnig en lichtvoetig’. Keus en begeleiding zijn toevertrouwd aan de Castricumse pastores.

De avonden vinden plaats in de Maranathakerk, Pr. Hendrikstraat 1 of in De Schakel Kerkpad 1.
Iedereen is van harte welkom – lid van een kerk of niet.

Wel graag uiterlijk een dag van tevoren opgeven bij:
Hennie Brugman, tel. 654447, hennie.brugman@zonnet.nl of
Ria Ritzema, tel. 654428, riaritzema@kpnplanet.nl

Plaats en data:

Maranathakerk donderdag 27 juli begeleiding: Kiki Kint
Maranathakerk donderdag 3 augustus ” begeleiding Eveline Masetti
De Schakel donderdag 10 augustus begeleiding Pastoor Kaleab
Maranathakerk donderdag 24 augustus begeleiding Dick van Arkel

tijd: 18 – ca. 21 uur,
kosten: € 5,00 per avond